تبلیغات
همه چیز درباره ی تاریخ ادبیات ایران و جهان (دبیرستان هدایتی ناحیه 1 قم) - درس 12 تا 14 سال سوم
ادبیات، آیینه ی فرهنگ و تمدن جامعه

درس 12 تا 14 سال سوم

تاریخ:جمعه 13 بهمن 1391-12:16 ب.ظ

سلام بر شما دانش آموزان خوب و دوست داشتنی
خودآزمایی های عصر بیداری را در ادامه ی مطلب مشاهده می کنید. نظر بدهید نظراتتان مفید و سازنده است. امیدوارم صدای خش خش قلم هایتان روح تازه ای در کالبد حرکت های ناقصمان پدید آورد. با پایان گرفتن امتحانات نوبت اول، امیدوارم با صلابت بیشتر قدم در مسیر بگذارید و مسیرهای ناهموار را بر خود هموارتر سازید. در این مجال اندک تا امتحانات نوبت دیگر، نظرات شما را به جان خریدارم.
هر پست فقط تا یک هفته امکان نظر دهی خواهد داشت.
هر کس که به
وبلاگ نظر می اندازد حتما نظر بدهد. هر هفته نظرات را بررسی و اسامی افراد در دفتر مخصوصی ثبت می شود.
در صورت بیان نظرات ارزشمند و انتقادهای سازنده یقینا تاثیر مثبتی بر کارکرد، نمره و فعالیت مستمر شما خواهد داشت. منتظر بیان نظرات و سخنان با ارزش تان هستم.

 

خودآزمایی های نمونه ی درس دوازدهم                       

1)در آستانه ی مشروطه چه عواملی سبب دگرگونی چهره ی فرهنگی جامعه ی ایران شد؟

رواج صنعت چاپ – رواج و گسترش روزنامه نویسی و مطرح شدن روزنامه به عنوان مهمترین رسانه ای كه اخبار و اطّلاعات را در كوتاه ترین زمان در همه جا منتشر می كرد – تأسیس مدرسه ی دارالفنون در اثر كوشش های ترقی خواهانه ی امیر كبیر و گسترش دانش های نوین – ضرورت روی آوردن به دانش و فنون جدید كه تا حدودی پیامد جنگ های ایران و روس به فرماندهی عبّاس میرزا در عهد فتحعلی شاه قاجار بود.

 

2)چگونه اندیشه ی غرب گرایی در جامعه ی ایرانی زمینه ی رشد و پرورش پیدا كرد؟

بیزاری ازعوامل بازدارنده ی سنّتی كه به معنای روی گردانی ازارزش های اصیل وباورهای مردمی بود.

 

3)وجه مشخصه ی شعر و ادب عصر بیداری را نسبت به ادبیات كهن توضیح دهید.

از نظر كاركرد و دایره ی شمول، شعر در این دوره عمومیّت یافت و به عنوان زبان بُرنده ی نهضت در اختیار روزنامه ها و مطبوعات قرلر گرفت.

جهان شناسی شاعران دوره ی بیداری با الهام از حوادث و مقتضیات زمان شكل می گرفت.                   

از نظر ساخت فنّی – یعنی زبان و موسیقی – شعر عصر بیداری دو مسیر مجزا و نسبتاً متفاوت را در پیش گرفتند.

تخیّل و قالب شعری در عصر بیداری بیش و كم بی تغییر باقی مانده است.

تغییر و تحوّل شعر عصر بیداری تنها به قالب و تخیّل محدود نماند بلكه از نظر محتوا و درون مایه هم پا به پای زمان پیش رفت.

 

4)شعر عصر بیداری از نظر ساخت فنّی – یعنی زبان و موسیقی – چه خصوصیتی دارد؟ توضیح دهید.

گروهی مانند ادیب الممالك فراهانی و محمّد تقی بهاربا آگاهی لازم كه با سنّتهای ادبی ایران داشتند از زبان فاخر و پرصلابت گذشته كه به عروض و سنن موسیقایی شعر فارسی تكیه داشت،استفاده می كردند و بدان سخت پای بند بودند.گروهی دیگرمانند سیّد اشرف الدّین گیلانی ،میرزاده ی عشقی  و عارف قزوینی كه با موازین ادب گذشته انس چندانی نداشتند، زبان كوچه و بازار را بر گزیدند و با صمیمیّتی كه در این طریق از خود نشان دادند، از قبول عام برخوردار شدند

 

5)برجسته ترین درون مایه های شعر عصر بیداری را نام ببرید.

آزادی – قانون – وطن – تعلیم و تربیت نوین – توجّه به علوم و فنون جدید – توجه به مردم .

 

6)درباره ی مفهوم وطن در ادبیّات عصر بیداری توضیح دهید.                   وطن به معنای سرزمینی كه مردمانی دارای مشتركات قومی،زبانی و فرهنگی در آن زندگی می كنند ، مفهوم دیگری است كه از عصر بیداری وارد قلمرو ادبیّات فارسی شده است. در اشعار بهار و ادیب الممالك كه از تاریخ و فرهنگ گزشته ی ایران آگاهی نسبتاً وسیعی داشتند، مایه های وطنی فراوانی دیده می شود.

 

7)درمورد مهم ترین حوزه های جغرافیایی شعرو ادب عصربیداری توضیح دهید.

بعد از تهران، بازار سیاسی و مطبوعاتی تبریز از شهرهای دیگر گرم تر بود. به دلیل اینكه تبریز بر سر راه اروپا قرار داشت و تازه ترین اختار و اطلاعات كه از استانبول و كشورهای غربی می رسید،ابتدا در تبریز و بعد در تهران منتشر می شد –– تبریز به دلیل مجاورت با دو كشور بزرگ عثمانی و روسیه ی تزاری حسّاس بود –– تبریز مقرّ ولیعهد و پایتخت دوم كشور بود و همین امر موجب می شد كه در این شهر جنب و جوش فكری و سیاسی بیشتری پدید آید.

 

 

 

نكات مهم درس دوازدهم

 

چند ویژگی شعر دوره ی عصر بیداری عبارتند از :

از نظر كاركرد و دایره ی شمول، شعر در این دوره عمومیّت یافت و به عنوان زبان بُرنده ی نهضت در اختیار روزنامه ها و مطبوعات قرار گرفت.

جهان شناسی شاعران دوره ی بیداری با الهام از حوادث و مقتضیات زمان شكل می گرفت.                    

از نظر ساخت فنّی – یعنی زبان و موسیقی – شعر عصر بیداری دو مسیر مجزا و نسبتاً متفاوت را در پیش گرفتند.

تخیّل و قالب شعری در عصر بیداری بیش و كم بی تغییر باقی مانده است.

تغییر و تحوّل شعر عصر بیداری تنها به قالب و تخیّل محدود نماند بلكه از نظر محتوا و درون مایه هم پا به پای زمان پیش رفت.

 

تغییر محتوای اشعار مهمترین تغییری بود كه در شعر عصر بیداری اتفاق افتاد.

 

(نسیم شمال) لقب سیّد اشرف الدّین گیلانی می باشد.

 

مفهوم  آزادی در شعر عصر بیداری تقریباً به مفهوم  دموكراسی غربی  نزدیك می شود و بر روی هم به این معناست كه مردم علاوه بر این كه از نظر فردی حقوق و آزادیهایی دارند، از نظر اجتماعی نیز مختارند سرنوشت سیاسی و اقتصادی خود و سرزمین خود را معیّن كنند.


خودآزمایی های نمونه ی درس سیزدهم


۱- مضامین شعرش راعموماً وطنیات وموضوعات سیاسی و اجتماعی روز تشکیل می دهد که درآن سال ها مورد توجه واقبال خاص و عام بوده است .
۲-        ۱) صلابت شاعران سبک خراسانی را زنده می کند.۲) شیرینی وسادگی بیان فرخی و شکوه واستواری زبان و سرزندگی و شادابی اندیشه ی بخردانه ی رودکی در قصاید او دیده می شود.۳)درتوصیف ها و خمریاتش روح کلام وپیام منوچهری و خیام موج می زند .۴) شعر او از لحن حماسی و سرشار از عواطف وطنی و زبانی فردوسی مایه گرفته است .۵) روح دیانت وایمان به صورتی لطیف در شعر او جلوه می کند.
۳- وطن یکی ازموضوعات مهم شعری اوست که بااحاطه اش برتاریخ و فرهنگ ایران آمیخته شده و به صورت عشق به وطن در سراسر دیوانش جلوه گری کرده است.
۴- دهخدا – به یاد دوست شهید خود میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل سرود.
۵- ص 102بند دوم      محتوای این اشعار……..قطعاتش اندرزی و اجتماعی است.
۶- ص 100بند دوم      شیوه ی ادیب الممالک در قصیده سرایی …….. سرشار می گردد.
۷- ادیب الممالک فراهانی – ملک الشعرای بهار.


خودآزمایی نمونه ی درس چهاردهم                            

 

1)ویژگی عمده ی شعر و سبك شاعری نسیم شمال چیست؟ توضیح دهید.

گذشته از سادگی و صمیمیت زبانی ، مضمون و محتوای آن است.

 

2)درباره ی تصنیف سازی عارف و امتیاز بزرگ تصنیف های او توضیح دهید.

تصنیف سازی فارسی را عارف قزوینی ابداع نكرده است و پیش از او هم كسانی در این قالب شعری طبع آزمایی كرده اند اما تصنیف سازی عرصه ی هنری مسلم عارف است.  از این جهت كه وی به این نوع ادبی خاص جانی تازه بخشید. او كه خود شاعر و موسیقی دان بود و صدای خوشی هم داشت، تصنیف را با مهارت و امتیازی بارز برای بیان مقاصد و مضامین ملّی به كار گرفت.          

 

3)در مورد ویژگی زبان و بیان و موضوع سروده های میرزاده عشقی توضیح دهید.

شعر عشقی از لحاظ زبان و بیان، پختگی لازم را نداشت و بیش تر به سبك روزنامه ای پسند آن روزگار بود.

 

4)چرا در عصر بیداری، نیازهای عامّه ی مردم بیشتر در شعر جلوه گر شد؟

بریدن شعر و ادب از خواص و طبقات مرفّه و دربار و روی آوردن آن به مردم كوچه و بازار سبب شد كه در این عصر بیش تر از همیشه نیازها و تمایلات عامه ی مردم و طبقات محروم جامعه در شعر منعكس گردد.

 

5)چگونگی زندگی و مرگ فرّخی یزدی را شرح دهید.

فرّخی به سبب شعری كه سروده بود، از مدرسه اخراج شد . دیوان سعدی و مسعود سعد سلمان همدم جوانی فرّخی بودند. فرّخی در جوانی سر از حزب دموكرات یزد درآورد و حاكم یزد به سبب شعری كه در ستایش آزادی سروده بود ، لب هایش را دوخت و او را  به زندان انداخت.  سه سال پس از امضای مشروطه به تهران رفت و روزنامه ی طوفان را منتشر كرد و با نوشتن مقالاتی آتشین و انتقادآمیز در این روزنامه به جنگ با استبداد و بی قانونی رفت. در دوره ی هفتم مجلس مردم یزد او را به وكالت برگزیدند و فرّخی جزو جناح اقلیّت مجلس با هیئت حاكمه به مبارزه پرداخت. و روزنامه ی طوفان را كه تعطیل شده بود، بار دیگر منتشر كرد اما به حكم دولت توقیف شد . فرّخی به دلیل تحت فشار بودن ناگزیر ایران را ترك كرد و به برلین رفت. فرّخی در سال1312به تهران بازگشت و در كنار آزادی خواهان با قرارداد 1919وثوق الدوله به مخالفت بر خواست . سرانجام فرّخی در سال1318 ش با تزریق آمپول هوا در زندان به قتل رسید.

 

6)محتوا و مایه ی اصلی غزل های فرّخی یزدی را بنویسید.

محتوای غزل او نه عشق و عواطف شخصی بلكه سیاست و مسائل حادّ اجتماعی است.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
محسن
جمعه 20 بهمن 1391 11:38 ب.ظ
سلام اگر امکانش هست نکات مهم درس 13 و 14 را به خود آزمایی ها اضافه کنید.
حمید فقیری
جمعه 20 بهمن 1391 10:40 ق.ظ
سلام اگه میشه جواب خودآزمایی ونکات مهم درس ازاین به بعدزودتربزاریدکه مافرصت خوندن واسه امتحان داشته باشیم بدرود.